Dnia 30 grudnia 2015 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów opublikował na stronie internetowej UOKiK tzw. ostrzeżenie konsumenckie dotyczące stron internetowych www.ale-gratka.pl, www.bez-posrednikow.pl, www.ofertynet.com.pl, www.ale-gratka.com, www.alegratka.eu oraz www.top-gratka.pl, w którym wskazał na istnienie szczególnie uzasadnionego podejrzenia, że stosują one niezgodne z prawem praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Co najistotniejsze, prezes UOKiK wyjaśnił, że konsumenci którzy zamieścili oferty na w/w stronach internetowych nie zawarli ważnych umów, a zatem nie obciążają ich żadne zobowiązania finansowe z tego tytułu.

Mechanizm działania w/w stron internetowych, na których klienci mogli zamieszczać ogłoszenia dotyczące sprzedaży nieruchomości, był podobny. Zainteresowani składali przez Internet zamówienie, by opublikować swoją ofertę, co potwierdzali za pomocą przycisku, który nie wskazywał, aby wiązało się to z obowiązkiem zapłaty za usługę.

Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. 2014 r. poz. 827) złożenie zamówienia za pośrednictwem Internetu wymaga, by przedsiębiorca jasno poinformował konsumenta, że skorzystanie z oferowanej przez niego usługi lub towaru wiąże się z obowiązkiem zapłaty. Powinien to uczynić poprzez wprowadzenie przycisku lub innej podobnej funkcji oznaczonej w łatwo czytelny sposób słowami ,,zamówienie z obowiązkiem zapłaty” lub innym podobnym i jednoznacznym sformułowaniem. Jeśli przedsiębiorca nie spełnił tego obowiązku, to umowa w świetle ustawy nie zostaje zawarta. 

Odnosząc się zatem do sprawy w/w stron internetowych oferujących umieszczanie ogłoszeń dotyczących sprzedaży nieruchomości, należy wskazać, że choć prowadzący je przedsiębiorca wprowadził w regulaminach tychże stron internetowych odpłatność świadczonych przez siebie usług, to z uwagi na niezachowanie obowiązków informacyjnych w tym zakresie wynikających z ustawy o ochronie praw konsumentów, złożenie przez konsumentów zamówienia nie skutkowało zawarciem umowy.

W świetle powyższego, roszczenia pieniężne kierowane przez podmiot prowadzący w/w strony internetowe wobec konsumentów, którzy zamieścili na nich ogłoszenia, były bezprawne, a prezes UOKiK w związku z licznymi zgłoszeniami w tym przedmiocie zdecydował się po raz pierwszy o skorzystaniu z posiadanego od prawie roku uprawnienia do wydania tzw. ostrzeżenia konsumenckiego, które może opublikować, gdy stwierdzi przed ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, że zachodzi szczególnie uzasadnione podejrzenie naruszenia przepisów z zakresu ochrony konsumentów i możliwość spowodowania znacznych strat lub niekorzystnych skutków dla szerokiego kręgu konsumentów. Prezes UOKiK uzyskał takie uprawnienie na mocy ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie praw konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2014 r. poz. 945), a zmiany weszły w życie z dniem 18 stycznia 2015 r.

Należy podkreślić, że omówione powyżej regulacje ochronne dotyczą jedynie konsumentów, a zatem osób fizycznych, które zamierzały dokonać czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową.

Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorcy, którzy zawarli umowy za pośrednictwem Internetu w analogicznych sytuacjach, są pozbawieni innych środków ochrony prawnej, w szczególności możliwości uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, co jednakże wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Zainteresowanych pełną treścią ostrzeżenia konsumenckiego prezesa UOKiK wydanego w sprawie w/w stron internetowych, w którym omówione zostały również inne naruszenia przepisów chroniących konsumentów, zachęcam do zapoznania się z nim na stronie internetowej UOKiK: https://uokik.gov.pl/ostrzezenia_konsumenckie.php?news_id=12065

adwokat Anna Majerek

Kontakt

Kancelaria Adwokacka
adwokat Anna Majerek

NIP: 9562168927

Telefon: 501 411 909, 22 119 42 58
Email: kancelaria@annamajerek.pl
Website: www.annamajerek.pl

ul. Wł. Pytlasińskiego 10/12 lok. 14
00-777 Warszawa