Planując po rozwodzie podział majątku wspólnego, w skład którego wchodzi nieruchomość obciążona hipoteką, byli małżonkowie często chcieliby, aby nieruchomość przypadła jednemu z nich z obowiązkiem dokonania spłaty pieniężnej na rzecz drugiej osoby. Dokonanie podziału majątku w ten sposób jest możliwe zarówno przed sądem, jak i przed notariuszem, jednakże trzeba mieć świadomość, że wobec banku byli małżonkowie nadal będą odpowiadać wspólnie za spłatę kredytu hipotecznego.

Wynika to z art. 370 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), który stanowi, że: ,,jeżeli kilka osób zaciągnęło zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, są one zobowiązane solidarnie, chyba że umówiono się inaczej”.

Zatem w zdecydowanej większości przypadków byli małżonkowie będą odpowiadać wobec banku solidarnie (czyli wspólnie) za spłatę kredytu hipotecznego do czasu jego wygaśnięcia, niezależnie od tego komu przypadnie nieruchomość obciążona hipotecznie po przeprowadzeniu podziału majątku. Oznacza to, że bank będzie mógł dochodzić spłaty kredytu w zależności od własnej woli od każdego z nich osobno lub od obu wspólnie.

Jest możliwym, aby ta osoba, który przejmie na wyłączną własność nieruchomość zobowiązała się przed sądem, notariuszem lub nawet w zwykłej pisemnej umowie do spłaty kredytu w całości, ale takie zobowiązanie nie wywoła skutku prawnego wobec banku. Zatem bank w dalszym ciągu będzie traktował obu byłych małżonków jako swoich dłużników.

Jeżeli bank zwróciłby się o spłatę kredytu do tego z byłych małżonków, który w świetle wzajemnych ustaleń nie byłby już zobowiązany do spłacania kredytu, to po dokonaniu takiej spłaty będzie on miał prawo domagać się od byłego partnera zwrotu jej równowartości oraz poniesionych w związku z tym kosztów. Jednakże niewątpliwie taka sytuacja prawna nie jest dla niego korzystna, a trwające zobowiązanie hipoteczne ogranicza jego zdolność kredytową.

Wyjściem z tej sytuacji może być zwolnienie tej osoby z długu przez bank, aby przestała ona być w dalszym ciągu zobowiązaną do spłaty kredytu hipotecznego. Bank może zgodzić się na takie rozwiązanie, jeśli uzna, że osoba, który stanie się wyłącznym właścicielem nieruchomości, ma dostateczną zdolność kredytową, co będzie na nowo oceniał.

Często okazuje się jednak, że aby jeden z byłych małżonków mógł być zwolniony ze zobowiązania przez bank, konieczne jest przystąpienie innej osoby do długu, a zatem pojawienie się w jego miejsce nowego kredytobiorcy lub też ustanowienie dodatkowego zabezpieczenia kredytu np. hipoteki na innej nieruchomości. 

W tego rodzaju sprawach szczególnie warto spróbować mediacji z byłym małżonkiem, zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego o podział majątku, jak i w jego trakcie. Bowiem w toku mediacji byli małżonkowie mogą rozważyć najlepszy dla nich sposób podziału całego majątku i dokonać ustaleń dotyczących ich wspólnych zobowiązań. Jeśli uda się z bankiem ustalić warunki przejęcia przez jednego z byłych małżonków kredytu hipotecznego, to na skutek ugody zawartej między byłymi małżonkami można ustalić, komu przypadnie nieruchomość, a jednocześnie uregulować na drodze porozumienia z bankiem kwestię przejęcia kredytu.

Natomiast warto jeszcze raz podkreślić, że w toku postępowania sądowego sąd nie może ustalić ze skutkiem prawnym wobec banku (wierzyciela), że tylko jeden z byłych małżonków jest zobowiązany do spłaty kredytu. Nie jest możliwym również ustalenie przez sąd, że jeden z byłych małżonków będzie zobowiązany do spłaty jakiegokolwiek innego wspólnego zobowiązania byłych małżonków ze skutkiem prawnym wobec wierzyciela (banku lub osoby trzeciej).

Dlatego prowadzenie sprawy sądowej o podział majątku wspólnego, w skład którego wchodzi nieruchomość obciążona hipotecznie lub też w sytuacji, gdy na byłych małżonkach ciążą inne wspólne zobowiązania finansowe, bez podjęcia przez nich samodzielnych (lub przy pomocy mediatora) starań, jak rozwiązać kwestię spłaty wspólnych zobowiązań, nie będzie skutkować pełnym faktycznym rozdzieleniem ich stosunków majątkowych, co jest zwykle bardzo pożądane na drodze do planowania nowego życia po rozwodzie.

W razie pytań lub wątpliwości zapraszam do kontaktu: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

adwokat Anna Majerek

 

Kontakt

Kancelaria Adwokacka
adwokat Anna Majerek

NIP: 9562168927

Telefon: 501 411 909, 22 119 42 58
Email: kancelaria@annamajerek.pl
Website: www.annamajerek.pl

ul. Wł. Pytlasińskiego 10/12 lok. 14
00-777 Warszawa